Btw verleggen in de bouw (2026): beslistabel + 5 voorbeelden

Btw-verlegging is een van de meest gemaakte fouten in bouwfacturen. Soms wordt verlegd terwijl het niet mocht; soms juist 21% btw gefactureerd terwijl verleggen verplicht was. Beide fouten kunnen leiden tot een naheffing, mogelijk met een boete. In dit artikel: wanneer verleggen wel, wanneer niet, en hoe je dat onderbouwd op je factuur zet.

Wat is btw-verlegging precies?

Normaal factureer je 21% (of 9%) btw aan je klant, draagt die af aan de Belastingdienst, en geeft de klant die btw als voorbelasting op. Bij verlegging is dat omgedraaid: jij factureert 0% btw en zet "btw verlegd" op de factuur. De klant berekent zelf welk btw-bedrag verschuldigd is, geeft dat aan in zijn btw-aangifte en trekt het — als hij volledig aftrekgerechtigd is — in dezelfde aangifte weer af als voorbelasting. Per saldo betaalt hij dan niets en loopt er geen btw-geld via de onderaannemer.

Doel van de regeling: voorkomen dat een hoofdaannemer btw aftrekt die de onderaannemer nooit afdraagt (btw-fraude in onderaannemingsketens).

Wanneer geldt verlegging?

Drie voorwaarden moeten allemaal kloppen:

• Soort werk: fysiek werk aan een onroerende zaak in de bouw (of aan schepen). Dat is breder dan nieuwbouw: ook herstel, onderhoud, schoonmaak, aanpassing, sloop, grondwerk en het aanbrengen van installaties vallen eronder. Ondersteunende diensten die niet fysiek aan het werk zelf gebeuren (ontwerp, bewaking en verhuur, verkeersregelaars) vallen er niet onder
• Onderaannemer-relatie: jij werkt in opdracht van een aannemer die het werk zelf weer voor een ander heeft aangenomen (of je leent personeel uit voor zo'n werk)
• De hoofdaannemer is een ondernemer met btw-nummer (B2B-relatie)

Wanneer NIET verleggen — 5 scenario's

De meest voorkomende situaties waar verleggen niet mag:

• Particuliere opdrachtgever: ALTIJD btw rekenen — 21%, of 9% voor schilderen, stukadoren, behangen en isoleren van een woning ouder dan 2 jaar en voor schoonmaken in een woning (ongeacht de leeftijd). Een particulier kan btw niet aftrekken
• Eindgebruiker (eigenaar/huurder van eigen pand): de opdrachtgever heeft het werk niet voor een ander aangenomen, dus hij is geen hoofdaannemer → gewoon btw rekenen
• Je doet zelf mee aan de kleineondernemersregeling (KOR): je rekent geen btw en verlegt ook niet; op je factuur vermeld je dat je de KOR toepast
• Verkoop van losse materialen (zonder werk) → 21% btw
• Project in het buitenland of een buitenlandse opdrachtgever: andere regels — zoek per land uit waar de btw verschuldigd is

Praktijkscenario 1: installateur bij aannemer

Aannemer X bouwt huis voor particulier. Aannemer X vraagt loodgieter Y om de leidingen te leggen. Loodgieter Y factureert €4.500 voor zijn werk aan Aannemer X.

Wat is correct? Verleggen. Loodgieter Y is onderaannemer, Aannemer X is hoofdaannemer met btw-nummer die het werk van de particulier heeft aangenomen. Factuur Y: €4.500 zonder btw, met "btw verlegd" en het btw-nummer van X. Aannemer X factureert de particulier zelf met 21%.

Praktijkscenario 2: aannemer rechtstreeks aan particulier

Aannemer X bouwt schuur direct voor particulier (geen tussenpartij). Factuur €25.000.

Wat is correct? 21% btw factureren. Geen onderaannemingsrelatie, particulier is geen ondernemer. Factuur X: €25.000 + 21% = €30.250.

Praktijkscenario 3: schilder bij vve-beheer

Schilder A schildert gevel van appartementencomplex in opdracht van VvE-beheerder B. VvE-beheerder factureert vervolgens aan de VvE.

Wat is correct? Twee situaties: (a) de VvE-beheerder heeft het schilderwerk zelf van de VvE aangenomen en besteedt het aan jou uit → hij is hoofdaannemer, dus verleggen. (b) de VvE-beheerder bemiddelt alleen en geeft de opdracht namens de VvE → je opdrachtgever is de VvE zelf, die het werk gebruikt → gewoon btw rekenen (21%; 9% alleen als het een woongebouw ouder dan 2 jaar is).

Vraag de VvE-beheerder schriftelijk: "Neem jij het werk zelf aan, of geef je de opdracht namens de VvE?" Bewaar het antwoord bij de factuur. Dat bewijst niet alles, maar het legt vast van welke feiten je bent uitgegaan.

Praktijkscenario 4: monteur bij eigenaar bedrijfspand

Elektricien C werkt aan elektra van een fabriek. Opdrachtgever is de fabriekseigenaar zelf (BV met btw-nummer). Werk wordt niet doorgeleverd; de fabriek gebruikt het zelf.

Wat is correct? 21% btw. De fabriekseigenaar is eindgebruiker: hij heeft het werk niet voor een ander aangenomen en is dus geen hoofdaannemer. Dat hij een btw-nummer heeft, maakt dat niet anders. Hij trekt de btw gewoon af als voorbelasting.

Praktijkscenario 5: schoonmaak bij hoofdaannemer

Schoonmaakbedrijf D doet eindschoonmaak op bouwplaats van Aannemer X die woningen oplevert aan particulieren.

Wat is correct? Verleggen. Schoonmaakwerk aan een onroerende zaak valt onder de verleggingsregeling, en X is hoofdaannemer: hij heeft de bouw van de woningen aangenomen.

Beslistabel: 3 vragen + 1 check

Stel jezelf bij elke nieuwe opdrachtgever deze vragen. De eerste drie bepalen of je moet verleggen; de vierde is geen wettelijke voorwaarde, maar goed advies:

• Doe ik fysiek werk aan een onroerende zaak in de bouw (bouwen, herstel, onderhoud, schoonmaak, sloop, installatie)? Nee → gewoon btw rekenen
• Is mijn afnemer een ondernemer met btw-nummer? Nee → gewoon btw rekenen
• Heeft mijn afnemer het werk zelf voor een ander aangenomen? Nee, hij gebruikt het zelf → gewoon btw rekenen
• Advies: heb ik het btw-nummer en de rol van mijn afnemer schriftelijk vastgelegd? Nee → vraag het op vóór de eerste factuur

Wat zet je op de factuur bij verlegging?

Verplichte vermeldingen op een verleggings-factuur:

• Je eigen btw-nummer
• Btw-nummer afnemer
• Bedrag exclusief btw (geen 21% optellen)
• Vermelding: "Btw verlegd" of "Btw verlegd op grond van artikel 12 lid 5 Wet OB"
• Specificatie werk: omschrijving + datum/periode

Conclusie: bewijs structureel vastleggen

Btw-verlegging is geen tovenarij maar vraagt discipline. De grootste fout is "we doen het zoals altijd". Onthoud de drie vragen, leg per opdrachtgever vast van welke feiten je uitgaat, en bewaar die communicatie minstens 7 jaar (de bewaarplicht).

Praktische tip: maak een standaard mail-template "Bevestiging btw-verlegging". Stuur die bij start van elke samenwerking met een nieuwe hoofdaannemer. Klant bevestigt: btw-nummer, eindopdrachtgever en dat hij het werk zelf heeft aangenomen. Dat kost je een paar minuten en geeft je bij een controle houvast. Het is geen vrijbrief: klopt de bevestiging niet met de feiten, dan tellen de feiten. Werk je als hoofdaannemer met meerdere partijen op meerdere projecten tegelijk, dan wil je ook zien wie waar wanneer werkt — daarvoor is er Plannr voor aannemers.