Btw op bouwmaterialen: wat mag je doorberekenen?

Je koopt materialen in voor een klus — leidingen, verf, hout, bevestigingsmateriaal. De factuur van je leverancier is inclusief btw. Maar hoe zit dat als je die kosten doorberekent aan je klant? Mag je de btw aftrekken? En welk btw-tarief reken je door? Dit zijn vragen die veel bouwvakkers en installateurs bezighouden, en de antwoorden zijn niet altijd even eenvoudig.

Btw op materialen: de basis

Als btw-plichtige ondernemer koop je materialen in exclusief btw: je trekt de btw af als voorbelasting op je btw-aangifte. Wanneer je die materialen doorberekent aan je klant, breng je het btw-tarief in rekening dat hoort bij jouw dienst — niet bij het materiaal zelf.

In de praktijk betekent dit: als je een verbouwing doet aan een woning ouder dan 2 jaar, valt je arbeid onder het verlaagde btw-tarief van 9%. De materialen die je daarbij gebruikt, vallen ook onder dat tarief — omdat ze onderdeel zijn van de dienst die je levert. Het maakt dan niet uit of je die materialen zelf hebt ingekocht tegen 21% btw.

Dit onderscheid is cruciaal en wordt door veel vakmensen verkeerd begrepen. De btw die jij betaalt bij inkoop, trek je volledig terug. Wat je aan je klant doorberekent, volgt het tarief van je dienst.

Wanneer 9% en wanneer 21%?

Het verlaagde tarief van 9% geldt voor renovatie, onderhoud en herstel van woningen die langer dan 2 jaar in gebruik zijn. Dit is een gunstige regeling voor zowel vakmensen als particuliere opdrachtgevers. De woning moet als hoofdverblijf zijn bedoeld — vakantiehuisjes en recreatiewoningen vallen hier in de regel buiten.

Let op: de 2-jaarstermijn wordt gerekend vanaf het moment van eerste ingebruikname, niet vanaf de bouwdatum. Een woning die 1,5 jaar geleden is opgeleverd en sindsdien bewoond wordt, valt er nog niet onder.

• 9% — renovatie, onderhoud en herstel van woningen ouder dan 2 jaar (eerste ingebruikname)
• 9% — schilderwerk aan woningen ouder dan 2 jaar (arbeidsintensieve diensten)
• 21% — nieuwbouw, aanbouw, opbouw of uitbouw (ook aan bestaande woning)
• 21% — utiliteitsbouw: kantoren, winkels, scholen, bedrijfspanden
• 21% — losse materiaalleveringen zonder installatie/verwerking
• 21% — vakantiehuisjes en recreatiewoningen

Gemengde projecten: hoe splits je?

Soms combineert een project werkzaamheden waarvoor 9% geldt met werkzaamheden waarvoor 21% geldt. Denk aan een renovatie waarbij ook een nieuwe aanbouw wordt gerealiseerd. In dat geval moet je de factuur splitsen: de renovatiewerkzaamheden tegen 9%, de nieuwbouw tegen 21%.

Dit vraagt om een duidelijke projectadministratie. Houd bij welke uren en materialen betrekking hebben op welk deel van het project. Doe je dat niet, dan loop je het risico dat de Belastingdienst bij een controle het geheel tegen het hoge tarief corrigeert.

Veelgemaakte fouten

De meest voorkomende fout is het hanteren van 21% terwijl 9% van toepassing is — of andersom. Bij een controle van de Belastingdienst kan dit leiden tot naheffingen, boetes en rente. De Belastingdienst let hier actief op.

Een tweede veelgemaakte fout: de btw op inkopen niet volledig terugvorderen. Sommige vakmensen denken dat ze de btw op materialen die ze doorberekenen niet mogen aftrekken — maar dat is onjuist. Als btw-ondernemer trek je altijd de btw op zakelijke inkopen terug.

Een derde valkuil: een "alles-in-één-bedrag" factuur waarbij niet duidelijk is welk deel arbeid en welk deel materialen is. Dit maakt btw-controle lastig en is formeel niet toegestaan. Specificeer altijd.

Btw op je offerte en factuur: verplichte vermeldingen

Op je offerte en factuur ben je wettelijk verplicht een aantal zaken te vermelden: je btw-nummer, het gehanteerde btw-tarief (9% of 21%), het btw-bedrag apart gespecificeerd, en of de prijs inclusief of exclusief btw is. Vermeld dit altijd expliciet — ook als je meerdere tarieven hanteert op één factuur.

Werk je voor zakelijke klanten? Dan is een correcte factuur extra belangrijk, want zij willen de btw kunnen terugvorderen. Een factuur die niet aan de wettelijke eisen voldoet, wordt door de Belastingdienst niet geaccepteerd als btw-aftrekpost.

Kleine ondernemersregeling (KOR)

Heb je een kleine jaaromzet (onder €20.000)? Dan kun je kiezen voor de Kleineondernemersregeling (KOR). Je rekent dan geen btw aan je klanten, maar mag ook geen btw aftrekken. Voor vakmensen die voornamelijk voor particulieren werken kan dit gunstig zijn — je offerte is netto lager, wat je gunningskans verhoogt.

Let op: de KOR is niet voordelig als je veel btw-plichtige inkopen doet. Bereken altijd wat voor jou gunstiger is, of vraag je boekhouder.