Btw op bouwmaterialen: wat mag je doorberekenen?

Je koopt materialen in voor een klus — leidingen, verf, hout, bevestigingsmateriaal. De factuur van je leverancier is inclusief btw. Maar hoe zit dat als je die kosten doorberekent aan je klant? Mag je de btw aftrekken? En welk btw-tarief reken je door? Dit zijn vragen die veel bouwvakkers en installateurs bezighouden, en de antwoorden zijn niet altijd even eenvoudig.

Btw op materialen: de basis

Als btw-plichtige ondernemer koop je materialen in exclusief btw: je trekt de btw af als voorbelasting op je btw-aangifte. Wanneer je die materialen doorberekent aan je klant, breng je het btw-tarief in rekening dat hoort bij jouw dienst — niet bij het materiaal zelf.

In de praktijk betekent dit: het tarief voor je klant hangt af van het soort werk. Voor bijna al het bouw- en installatiewerk is dat 21%, voor arbeid én materiaal. Schilder of stuc je een woning ouder dan 2 jaar, dan valt het hele werk inclusief verf of pleister onder 9% — ook al heb je die materialen tegen 21% btw ingekocht.

Dit onderscheid is cruciaal en wordt door veel vakmensen verkeerd begrepen. De btw die jij betaalt bij inkoop, trek je volledig terug. Wat je aan je klant doorberekent, volgt het tarief van je dienst.

Wanneer 9% en wanneer 21%?

Het verlaagde tarief van 9% is geen algemeen renovatietarief. Het geldt alleen voor isoleren, schilderen, stukadoren en behangen van woningen die langer dan 2 jaar als woning in gebruik zijn, en voor schoonmaken in woningen (daar geldt geen leeftijdsgrens). Al het andere werk aan diezelfde woning — tegelwerk, loodgieters- en installatiewerk, elektra, dakdekken, timmerwerk, een nieuwe keuken of badkamer — valt onder 21%.

Let op: de 2-jaarstermijn wordt gerekend vanaf het moment van eerste ingebruikname, niet vanaf de bouwdatum. Een woning die 1,5 jaar geleden is opgeleverd en sindsdien bewoond wordt, valt er nog niet onder.

• 9% — schilderen van woningen ouder dan 2 jaar, inclusief verf en andere materialen
• 9% — stukadoren van woningen ouder dan 2 jaar, inclusief materialen (niet: gipswanden plaatsen, tegels zetten, vloeren leggen)
• 9% — behangen van woningen ouder dan 2 jaar, inclusief lijm (het behang zelf: 21%)
• 9% — isoleren van vloeren, muren en daken van woningen ouder dan 2 jaar (arbeid; het isolatiemateriaal: 21%)
• 21% — al het andere werk aan bestaande woningen: tegelwerk, loodgieters- en installatiewerk, elektra, dakdekken, timmerwerk
• 21% — nieuwbouw, aanbouw, opbouw of uitbouw (ook aan bestaande woning)
• 21% — utiliteitsbouw: kantoren, winkels, scholen, bedrijfspanden
• 21% — losse materiaalleveringen zonder installatie/verwerking

Gemengde projecten: hoe splits je?

Soms combineert een project werkzaamheden waarvoor 9% geldt met werkzaamheden waarvoor 21% geldt. Denk aan een badkamerrenovatie in een woning van twintig jaar oud waarbij je ook het plafond stuct. In dat geval splits je de factuur: het stucwerk tegen 9%, het tegel- en installatiewerk tegen 21%.

Dit vraagt om een duidelijke projectadministratie. Houd bij welke uren en materialen betrekking hebben op welk deel van het project. Doe je dat niet, dan loop je het risico dat de Belastingdienst bij een controle het geheel tegen het hoge tarief corrigeert.

Veelgemaakte fouten

De meest voorkomende fout is 9% rekenen voor "renovatie" in het algemeen. Dat tarief heeft in het verleden een paar keer tijdelijk voor vrijwel alle renovatiearbeid gegolden, maar is al jaren beperkt tot isoleren, schilderen, stukadoren en behangen. Wie tegelwerk, een nieuwe badkamer of een cv-ketel tegen 9% factureert, riskeert bij een controle een naheffing van het verschil, plus boete en rente.

Een tweede veelgemaakte fout: de btw op inkopen niet volledig terugvorderen. Sommige vakmensen denken dat ze de btw op materialen die ze doorberekenen niet mogen aftrekken — maar dat is onjuist. Als btw-ondernemer trek je altijd de btw op zakelijke inkopen terug.

Een derde valkuil: een "alles-in-één-bedrag" factuur met een vage omschrijving. De wet eist geen aparte regels voor arbeid en materiaal, maar wel een duidelijke omschrijving van wat je hebt geleverd, de hoeveelheid, en het bedrag exclusief btw en het btw-bedrag per tarief. Arbeid en materiaal splitsen is daarom verstandig — en bij werk waarop twee tarieven van toepassing zijn eigenlijk onmisbaar, omdat je anders niet kunt laten zien welk deel onder 9% valt.

Btw op je factuur: verplichte vermeldingen

De wettelijke factuureisen gelden voor je factuur, niet voor je offerte. Op de factuur moeten onder meer staan: je btw-identificatienummer, een duidelijke omschrijving van het werk en de hoeveelheid, het bedrag exclusief btw per tarief, het btw-tarief (9% of 21%) en het btw-bedrag per tarief. Voor een offerte bestaan geen wettelijke btw-vermeldingen, maar zet er wel duidelijk bij of bedragen inclusief of exclusief btw zijn en welk tarief je rekent — particulieren gaan uit van de prijs inclusief btw.

Werk je voor zakelijke klanten? Dan is een correcte factuur extra belangrijk, want zij willen de btw kunnen terugvorderen. Voldoet een factuur niet aan de wettelijke eisen, dan kan de Belastingdienst de btw-aftrek van je klant weigeren.

Kleine ondernemersregeling (KOR)

Heb je een kleine jaaromzet (onder €20.000)? Dan kun je kiezen voor de Kleineondernemersregeling (KOR). Je rekent dan geen btw aan je klanten, maar mag ook geen btw aftrekken. Voor vakmensen die voornamelijk voor particulieren werken kan dit gunstig zijn — je offerte is netto lager, wat je gunningskans verhoogt.

Let op: de KOR is niet voordelig als je veel btw-plichtige inkopen doet. Bereken altijd wat voor jou gunstiger is, of vraag je boekhouder.