Wkb gevolgklasse 2 in 2026: wat verandert voor aannemers

De Wkb is voor veel mkb-aannemers nog steeds wennen. Sinds 2024 geldt het voor gevolgklasse 1 (de meeste eengezinswoningen). Gevolgklasse 2 staat gepland voor uitbreiding — en die heeft impact op een veel grotere groep aannemers. In dit artikel: wat verandert er, wat moet je nu al doen en hoeveel kost het.

Disclaimer: regelgeving evolueert. Check altijd de actuele stand op de overheidssite en bij je brancheorganisatie voordat je grote investeringen doet.

Wat zijn gevolgklassen?

De Wkb deelt bouwwerken in 3 gevolgklassen — naargelang de gevolgen van een bouwfout voor mens en omgeving:

• Gevolgklasse 1: laag risico — eengezinswoningen, kleine bedrijfsgebouwen tot 3 lagen, kleinere verbouwingen
• Gevolgklasse 2: middelhoog risico — appartementencomplexen, scholen, kleinere zorgcentra, bedrijfsgebouwen tot 5 lagen
• Gevolgklasse 3: hoog risico — ziekenhuizen, voetbalstadions, grote complexe bouwwerken

Wat verandert bij uitbreiding naar gevolgklasse 2?

De grootste verandering: een externe kwaliteitsborger wordt verplicht per project. Deze partij controleert tijdens en na de bouw of het werk voldoet aan het Bouwbesluit/Bbl.

• Bouwer kiest zelf een kwaliteitsborger (KB) uit erkende lijst
• KB stelt een borgingsplan op vóór start bouw
• KB toetst tijdens uitvoering op vastgestelde meetpunten
• Bij oplevering: verklaring KB nodig voor gereedmelding gemeente
• Zonder KB-verklaring: geen oplevering, geen gebruik gebouw

Kosten van een kwaliteitsborger

Kosten KB hangen af van projectgrootte, complexiteit en KB-tarief. Indicatieve range op basis van ervaringen gevolgklasse 1:

• Kleine verbouwing (€50.000–€150.000): KB-kosten €1.500–€3.500
• Renovatie/uitbouw (€150.000–€400.000): KB-kosten €3.000–€6.000
• Nieuwbouwwoning (€300.000–€600.000): KB-kosten €4.500–€8.500
• Klein appartementencomplex gevolgklasse 2: KB-kosten €8.000–€25.000+

Wat moet er in het opleverdossier?

Het verplichte consumentendossier (gevolgklasse 1 en straks 2) bevat:

• Tekeningen en berekeningen (constructief, brandveiligheid, ventilatie)
• Materiaal-certificaten en CE-verklaringen
• Foto's van kritische onderdelen tijdens bouw (fundering, constructie, isolatie)
• Logboek inspecties door kwaliteitsborger
• Beproevingsrapporten (luchtdichtheid, riolering)
• Onderhouds- en gebruiksvoorschriften installaties

Aansprakelijkheid: 20 jaar voor verborgen gebreken

Onder de Wkb is je aansprakelijkheid als aannemer verzwaard: je bent 20 jaar verantwoordelijk voor verborgen gebreken (was 10 jaar). Belangrijke implicaties:

• Verzekering aanpassen: niet alle CAR-verzekeringen dekken Wkb-aansprakelijkheid. Check en update
• Documentatie van uitvoering wordt cruciaal als bewijs
• Onderaannemers contracten aanpassen: hun aansprakelijkheid jegens jou loopt mee
• Bij overdracht/bedrijfsverkoop: aansprakelijkheid blijft normaal bij rechtspersoon, niet bij persoon

Voorbereiding: wat doe je nu al?

Wacht niet op de uitbreidingsdatum. Begin nu met procesinrichting. Concreet:

• Digitaal projectdossier per project — niet meer papieren mappen
• Foto-rapportages bij kritische fasen: fundering, constructie, brandwerende doorvoeringen, isolatie
• Materiaalcertificaten centraal archiveren (KOMO, CE, EPC)
• Kwaliteitschecks documenteren met checklist en handtekening
• Onderaannemer-contracten herzien op Wkb-aansprakelijkheid
• Selecteer 1–2 kwaliteitsborgers in je regio voor je pijplijn

Mini-case: aannemer bespaart €18.000 door vroege voorbereiding

Een aannemer in Zuid-Holland (12 medewerkers) startte begin 2025 met Wkb-voorbereiding voor gevolgklasse 2. Investering: digitaal projectdossier opzetten (€3.500), processen vastleggen (4 weken eigentijd), eerste 5 projecten met KB pilot draaien.

Eerste projecten met KB-traject: 8–12 uur extra administratieve werk per project. Door voorbereiding al per project ~3 uur korter dan collega-aannemers die "wel zien als het zover is". Bij 6 projecten gevolgklasse 2 in jaar 1 na uitbreiding: 18 uur winst × €75/uur = €1.350 besparing op administratie.

Belangrijker: 1 project waarbij KB voor oplevering een gebrek vond in brandwerende doorvoering. Door uitgebreide foto-documentatie tijdens bouw kon snel aangetoond worden dat het door onderaannemer was veroorzaakt — schadeverhaal lukte. Voorkomen kosten: €18.000 + reputatierisico. "Wkb is geen straf. Het is een excuus om je werk professioneler in te richten — en dat betaalt zichzelf terug."

Veelgemaakte fouten bij Wkb-voorbereiding

Op basis van ervaringen gevolgklasse 1:

• Wachten tot vlak voor datum van kracht-worden — paniek-implementatie geeft fouten
• Niet investeren in digitaal dossier — papier werkt niet meer onder Wkb
• Foto's "wel maken maar niet structureren" — onvindbaar bij claim 5 jaar later
• Onderaannemer-contracten ongewijzigd laten — eigen aansprakelijkheid niet doorgeven
• Eén kwaliteitsborger kiezen zonder kennismaking — werkrelatie cruciaal

Conclusie: voorbereiden is een investering

Wkb is geen lichte regelgeving. Voor mkb-aannemers betekent het ~5–10% extra administratie per project en verzwaarde aansprakelijkheid. Maar het dwingt ook tot betere bedrijfsvoering — die je toch al wilde implementeren maar steeds uitstelde.

Begin nu met digitaal dossier, foto-rapportages en procesdocumentatie. Geen overhaaste investeringen in software die je nog niet hebt onderzocht — maar wel concreet starten. Bedrijven die voorbereid zijn, hebben straks voorsprong op concurrentie die nog moet beginnen.