Retentie in de bouw houdt in dat de opdrachtgever 5% van de aanneemsom inhoudt als zekerheid voor verborgen gebreken. Sinds de Wkb (2024) is dit automatisch verplicht bij gevolgklasse 1. Standaardtermijn: 6 maanden na oplevering, daarna moet de retentie worden vrijgegeven. Alternatieven: bankgarantie of borgtocht in plaats van geldinhouding. Bij kleine projecten valt te onderhandelen.
Belangrijkste punten
- ✓Retentie = klant houdt 5% van aanneemsom in als zekerheid voor verborgen gebreken
- ✓Onder Wkb (sinds 2024) automatisch verplicht bij gevolgklasse 1
- ✓Termijn: standaard 6 maanden na oplevering, daarna verplicht vrijgeven
- ✓Alternatief: bankgarantie of borgtocht in plaats van inhouding
- ✓Vermijdbaar bij kleine projecten — onderhandel of vraag bankgarantie
Retentie in de bouw betekent dat de opdrachtgever een deel van de aanneemsom inhoudt totdat het werk aan bepaalde voorwaarden voldoet — doorgaans gedurende de garantieperiode na oplevering. Voor aannemers is retentie een reëel liquiditeitsrisico: je hebt het werk gedaan, maar een deel van je geld staat "vastgezet" bij de opdrachtgever. In dit artikel leer je wat retentie inhoudt, wat je rechten zijn en hoe je ermee omgaat.
Wat is retentie precies?
Retentie is een contractueel recht van de opdrachtgever om een deel (doorgaans 5-10%) van elke termijnfactuur in te houden. Die ingehouden bedragen worden pas uitbetaald na de oplevering, en soms pas na afloop van de garantieperiode (vaak zes maanden na oplevering).
Retentie bestaat in twee vormen:
- Oplevingsretentie: inhouding die vrijvalt bij oplevering zonder gebreken
- Garantieretentie: inhouding die vrijvalt na het verstrijken van de garantietermijn zonder geclaimde gebreken
Retentie is een standaard onderdeel van de UAV 2012 (paragraaf 43). Check altijd welke voorwaarden van toepassing zijn op je contract.
Wat zijn je rechten als aannemer?
Retentie is legaal, maar er zijn grenzen. Wat je als aannemer moet weten:
- De opdrachtgever mag retentie niet als wapen gebruiken om legitieme betalingen onbeperkt te vertragen
- Bij aanvullende zekerheid (bankgarantie) kan retentie worden vervangen — dit is soms bespreekbaar
- Als de opdrachtgever failliet gaat terwijl er retentie uitstaat, sta je achteraan in de rij van schuldeisers
- Retentie moet worden vrijgegeven zodra de garantietermijn is verstreken zonder aanspraken
Offertes die overtuigen — zonder gedoe
Maak van je calculatie in één klik een nette offerte. Met huisstijl, uitsluitingen en automatische opvolging.
Retentie opnemen in je calculatie
Vergeet retentie niet in je cashflowplanning. Als je op een project van €100.000 te maken hebt met 5% retentie over zes maanden, staat er €5.000 vast — geld dat jij al hebt uitgegeven aan lonen en materiaal. Dat heeft effect op je liquiditeit.
Reken bij grote projecten met retentie altijd door wat dit betekent voor je kassaldo. Als je meerdere grote projecten tegelijk hebt met retentie, kan dit snel oplopen tot tienduizenden euro's aan "bevroren" vorderingen.
Stel een financieringsarrangement in bij je bank als je structureel met retentie werkt. Een werkkapitaallijn zorgt dat je liquiditeitsproblemen voorkomt.
Retentie actief opvolgen
Zorg dat je een register bijhoudt van alle uitstaande retentiebedragen: bij welke opdrachtgever, welk bedrag, wanneer vrijvalt. Veel aannemers vergeten dit actief op te volgen en laten geld te lang staan.
Stuur proactief een verzoek tot vrijgave zodra de garantieperiode is verstreken. Wacht niet tot de opdrachtgever het initiatief neemt — die heeft er financieel belang bij de betaling zo lang mogelijk uit te stellen.
Retentie in Plannr
In Plannr registreer je per project de factuurstatus inclusief ingehouden retentie. Je ziet per project welk bedrag nog uitstaat bij de opdrachtgever en wanneer het vrijvalt. Zo mis je nooit een retentiebedrag dat teruggevorderd kan worden.
Offertes die overtuigen — zonder gedoe
Maak van je calculatie in één klik een nette offerte. Met huisstijl, uitsluitingen en automatische opvolging.
Maak je eerste offerte →
Bankgarantie als alternatief voor inhouding
In plaats van 5% geld inhouden kun je een bankgarantie aanbieden. Dit is voor beide partijen een win-win:
- Voor jou: je krijgt de hele aanneemsom direct uitbetaald — geen cashflow-probleem
- Voor opdrachtgever: zekerheid blijft hetzelfde, bank betaalt bij gegronde claim
- Kosten bankgarantie: 1–2% van het bedrag per jaar — vaak goedkoper dan rentederving
- Geldig zolang de garantieperiode duurt — automatische vervaldatum
Vraag bij grote projecten altijd of bankgarantie een optie is. Vooral bij projecten boven €100.000 maakt het cashflow-verschil significant — en je financiële positie blijft sterk.
Mini-case: vergeten retentie kost €4.500
Een aannemer leverde in juni 2024 een renovatieproject van €90.000 op. Opdrachtgever betaalde €85.500, met €4.500 retentie (5%) — vrij na 6 maanden mits geen gebreken. De aannemer noteerde dit op een geel briefje en ging door met andere projecten.
In maart 2025 — 9 maanden later — viel het hem ineens in: retentie nog niet teruggevraagd. Belt opdrachtgever: "Oh ja, dat was er nog. Stuur even een factuur." Geen probleem in dit geval, maar 3 maanden te laat.
In een ander geval was de opdrachtgever ondertussen failliet gegaan. Verlies: €4.500 dat met gestructureerde retentie-administratie binnen 6 maanden was teruggevorderd. Sinds die les werkt hij met digitaal systeem dat automatisch herinnert bij retentie-vervaldatum. Geen geld meer vergeten.
Veelgestelde vragen
Wat is retentie in de bouw?▾
Hoe werkt retentie in de praktijk?▾
Kan ik retentie voorkomen of beperken?▾
Offertes die overtuigen — zonder gedoe
Maak van je calculatie in één klik een nette offerte. Met huisstijl, uitsluitingen en automatische opvolging.
Maak je eerste offerte →