De Wet kwaliteitsborging (Wkb) is sinds 1 januari 2024 van kracht voor gevolgklasse 1: woningen en eenvoudige bedrijfsgebouwen. Drie grote veranderingen voor aannemers: dossierplicht (bewijsstukken per project), aansprakelijkheid verlengd van 5 naar 20 jaar voor verborgen gebreken, en 5% inhouding door opdrachtgever tot een onafhankelijke kwaliteitsborger eindverklaring afgeeft.
Belangrijkste punten
- ✓Sinds 1-1-2024: Wkb van kracht voor gevolgklasse 1 (woningen, eenvoudige bedrijfsgebouwen)
- ✓Aansprakelijkheid verborgen gebreken verlengd van 5 naar 20 jaar — check je verzekering
- ✓Dossierplicht: per project bewijsstukken bijhouden dat je conform plan gebouwd hebt
- ✓Onafhankelijke kwaliteitsborger (KB) controleert tijdens bouw, geeft eindverklaring af
- ✓Opdrachtgever mag 5% van aanneemsom inhouden tot KB-verklaring
Vanaf 1 januari 2024 is de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) van kracht voor gevolgklasse 1-gebouwen. Dat zijn onder andere grondgebonden woningen en eenvoudige bedrijfsgebouwen. Als aannemer heeft de Wkb directe consequenties voor hoe je werkt, wat je documenteert en hoe aansprakelijkheid is geregeld. In dit artikel lees je wat je moet weten.
Wat is de Wkb?
De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen is ingevoerd om de bouwkwaliteit in Nederland te verbeteren. Vóór de Wkb controleerde de gemeente via een bouwvergunning of een bouwplan voldeed aan de technische eisen. Bij de daadwerkelijke uitvoering werd nauwelijks gecontroleerd.
Met de Wkb neemt een onafhankelijke kwaliteitsborger (KB) het toezicht over. Die controleert tijdens de bouw of de werkzaamheden voldoen aan het Bouwbesluit. Na oplevering geeft de KB een verklaring af dat het gebouwde conform de regels is uitgevoerd.
Wat verandert er voor aannemers?
De Wkb heeft drie grote consequenties voor aannemers:
- Dossierplicht — je bent verplicht een bouwdossier bij te houden met alle bewijsstukken dat je conform het bouwplan hebt gebouwd
- Uitgebreide aansprakelijkheid — je aansprakelijkheidstermijn voor verborgen gebreken is verlengd van vijf naar twintig jaar bij gevolgklasse 1
- Consumentenbescherming versterkt — de opdrachtgever mag 5% van de aanneemsom inhouden totdat een kwaliteitsborger het werk heeft goedgekeurd
De verlengde aansprakelijkheid is voor veel aannemers een schok. Zorg dat je verzekering is afgestemd op de nieuwe termijn van twintig jaar.
Administratie die klopt — automatisch
Btw-tarieven, urenregistratie en facturatie in één omgeving. Sluit je boekhouding zonder stapels papier.
Het bouwdossier
Het bouwdossier is de documentatie die aantoont dat je conform de eisen hebt gebouwd. Denk aan:
- Gebruikte materialen inclusief certificaten (KOMO, CE)
- Inspectieresultaten (zetting, wapening, luchtdichtheid)
- Foto's van niet-zichtbare constructieonderdelen (fundering, wapening voor storten)
- Afwijkingen van het bouwplan en hoe die zijn opgelost
- Verklaringen van onderaannemers en leveranciers
Begin het bouwdossier op dag één. Achteraf reconstrueren kost de dubbele tijd en levert een onvolledig dossier op.
Wie is de kwaliteitsborger?
De kwaliteitsborger (KB) is een onafhankelijk erkende instelling die het toezicht uitvoert. De KB wordt aangesteld door de opdrachtgever of de aannemer, afhankelijk van de contractvorm. Er zijn meerdere gecertificeerde KB's actief in Nederland. Kosten lopen uiteen van €1.000 tot €5.000 per project afhankelijk van de omvang.
De KB stelt een borgingsplan op, voert tussentijdse inspecties uit en geeft na oplevering een verklaring af aan de gemeente. Zonder die verklaring mag het gebouw niet in gebruik worden genomen.
Voorbereiding voor aannemers
Wat kun je nu al doen?
- Check je verzekering op de verlengde aansprakelijkheidstermijn
- Stel een systeem in voor het bijhouden van het bouwdossier per project
- Maak afspraken met een kwaliteitsborger voor je lopende en nieuwe projecten
- Informeer onderaannemers over de Wkb-eisen
- Pas je contracten aan (betalingsregeling, 5% inhouding)
Administratie die klopt — automatisch
Btw-tarieven, urenregistratie en facturatie in één omgeving. Sluit je boekhouding zonder stapels papier.
Probeer Plannr gratis →
Wat moet er in een Wkb-bouwdossier?
Het bouwdossier is het hart van de Wkb-compliance. Een compleet dossier per project bevat:
- Tekeningen met revisienummers en data
- Constructieberekeningen + EPC/MPG-berekeningen
- Materiaalcertificaten (KOMO, CE) van alle gebruikte producten
- Foto's van niet-zichtbare constructie (fundering, wapening vóór storten)
- Inspectierapporten van de kwaliteitsborger
- Verklaringen van onderaannemers + hun werkstukken
- Afwijkingen van het plan en hoe ze zijn opgelost
Begin het bouwdossier op dag 1 — niet aan het eind. Achteraf reconstrueren is praktisch onmogelijk en de kwaliteitsborger zal je verklaring weigeren bij gaten in het dossier.
Mini-case: Wkb-compliance levert €4.500 extra werk op
Een aannemer in Friesland zag de Wkb eerst als last. Begin 2025 ging zijn eerste gevolgklasse 1-project van start: rijwoning-renovatie waarbij draagconstructie werd gewijzigd. Hij koos een kwaliteitsborger voor €1.800.
Wat hij ontdekte: de strakke documentatie + kwaliteitsborger-verklaring werd door zijn klant ervaren als professionaliteit en zekerheid. Hij verkocht het als USP naar volgende klanten: "Wij werken Wkb-compliant met onafhankelijke kwaliteitsborging — uw werk wordt aantoonbaar volgens de regels uitgevoerd."
Effect: 3 vervolgklanten kozen specifiek voor hem omdat hij vooruit was in Wkb-werkwijze. Extra omzet uit deze 3 projecten: €120.000. Wkb-investering (€1.800/project + setup-tijd): ruimschoots terugverdiend.
Veelgestelde vragen
Wat verandert er door de Wet kwaliteitsborging voor bouwers (Wkb)?▾
Voor welke bouwwerken geldt de Wkb?▾
Hoe bereid ik mijn bedrijf voor op de Wkb?▾
Administratie die klopt — automatisch
Btw-tarieven, urenregistratie en facturatie in één omgeving. Sluit je boekhouding zonder stapels papier.
Probeer Plannr gratis →